Pontecesures estrea hoxe un novo espazo dedicado ao deporte: Pontapes, unha tenda de deportes multimarca que inaugura as súas portas este sábado, 7 de novembro, de 11:00 a 13:00 horas, na rúa San Luis número 52.
A nova tenda preséntase como un espazo dedicado ao deporte coas mellores marcas — entre elas Joma, Mizuno, Kelme, Kappa, Zeus, Roly, Munich, CMP, 4F, Champion e Diadora — e asesoramento personalizado e solucións para particulares, clubes, colegios, institucións e empresas, baixo o lema «O deporte, a túa medida».
Quen queira achegarse á inauguración pode facelo na rúa San Luis 52, no horario indicado. Máis información en pontapes.com, no correo pontapes@pontapes.com, no Instagram @pontapes2026 ou na páxina de Facebook de Pontapes.
Pontecesures converteuse onte venres nun escaparate da gastronomía galega coa celebración da segunda convocatoria de Credencial Gastro, a iniciativa do programa O teu Xacobeo coa colaboración da Axencia Galega da Calidade Alimentaria (Agacal) que anunciamos esta semana. A feira semanal acolleu a numerosos veciños e tamén a algún peregrino que se sumou á degustación gratuíta para poñer a proba os seus coñecementos sobre os produtos galegos.
O funcionamento era sinxelo pero esixía prestar atención aos ingredientes: cada participante recibía a súa credencial e debía identificar os tres produtos con selo de calidade alimentaria que se agochaban en cada unha das catro tapas preparadas para a ocasión. Estas foron as elaboracións:
Tapa de carne: unha croqueta elaborada con Lacón Gallego, Grelos de Galicia e Queixo San Simón da Costa, todos eles amparados polas súas indicacións xeográficas protexidas e denominación de orixe protexida.
Tapa doce: peras ao mencía da DOP Ribeira Sacra, acompañadas de migas de pan crocante e mel — unha elaboración na que intervenían outros dous produtos recoñecidos: o Pan de Cea (IGP) e a Mel de Galicia (IGP).
Tapa de peixe: fabas con Faba de Lourenzá (IGP), algas amparadas polo selo do Consello Regulador da Agricultura Ecolóxica de Galicia (Craega) e aceite de Artesanía Alimentaria.
Tapa vexetal: unha milfolla de pataca con queixo Tetilla e castañas, que reunía tres produtos emblemáticos da despensa galega: a Pataca de Galicia, o Queixo Tetilla (DOP) e a Castaña de Galicia.
Ademais de disfrutar das elaboracións, os asistentes tiveron a oportunidade de demostrar os seus coñecementos sobre a orixe e a identificación dos alimentos. Quen acertou os selos de calidade das tapas da súa credencial recibiu diferentes agasallos: minitartas de Santiago, tazas, bolsas de tea, barallas de cartas, botes de mel e marmelada. O recoñecemento máis destacado foi para unha das participantes, que resultou agraciada cun lote de produtos galegos amparados por selos de calidade.
Credencial Gastro utiliza así a gastronomía como vehículo para divulgar a riqueza agroalimentaria galega e achegar ao consumidor a importancia dos distintivos que garantizan a orixe, as características e a calidade diferenciada de numerosos alimentos.
A choiva volve a Arousa tras un outono especialmente seco, e as axencias meteorolóxicas advirten de que o luns, martes e mércores da próxima semana podería llover con moita intensidade. Un aviso que chega cando cinco concellos de O Salnés e Ullán seguen sen o Plan de Acción Municipal (PAM) contra as inundacións, obrigatorio para os municipios especialmente expostos: Vilagarcía, Vilanova, Ribadumia, Catoira e Valga.
Pontecesures xa non está nesa lista: nos últimos meses completou o trámite e homologou o seu plan ante a Consellería de Presidencia, responsable da xestión de emerxencias en Galicia. A finais do pasado inverno eran seis os concellos sen plan —entón avisamos de que o noso municipio estaba entre eles, despois de que o PP reclamase a súa redacción urxente—; agora son cinco. De feito, dos sete concellos especialmente expostos ás inundacións en O Salnés e Ullán, só Cambados e Pontecesures fixeron os deberes coa administración.
En Vilagarcía —o municipio con maior risco da contorna, con boa parte da costa edificada sobre recheos e varios ríos que xa desbordaron gravemente— o informe, encargado a unha empresa especializada, xa está terminado e agarda a avaliación da Policía Nacional e Local antes da validación definitiva pola Consellería, polo que é pouco probable que entre en vigor este ano. En Vilanova e Ribadumia as zonas máis expostas están junto ao Umia (Baión, Barrantes), e en Cambados ademais do casco urbano o entorno do río de A Ucha, en Corvillón.
En Catoira, Valga e Pontecesures as zonas máis expostas son as próximas ao río Ulla e aos seus afluentes — o que no noso caso atravesa de cheo o municipio e a súa historia recente de crecidas. En Galicia, uns cincuenta municipios teñen a obriga de dispoñer deste plan, pero a maioría non o fixo aínda: a Consellería de Presidencia remitiu o pasado inverno unha comunicación a todos os afectados.
Identidade visual de obaixoulla.gal: un hórreo estilizado por cada concello do Baixo Ulla (Imaxe: obaixoulla.gal — Os Penoucos)
A asociación cultural Os Penoucos de Valga, que celebra este ano os seus 20 anos de actividade, estreou unha nova versión da web obaixoulla.gal, o catálogo dixital que reúne e documenta a riqueza patrimonial do territorio polo que discorre o tramo final do río Ulla antes de se facer ría. A plataforma alcanza xa os 4.057 elementos catalogados, con novo deseño, navegación mellorada e adaptación completa a móbiles. A presentación fíxose na Casa de Rosalía, da man de Miguel Lois (Os Penoucos) e Alberto Permuy (Comunidade O Zulo, responsable do desenvolvemento técnico).
O inventario abrangue o patrimonio cultural, natural e paisaxístico do Baixo Ulla en sete municipios: Catoira, Dodro, Padrón, Pontecesures, Rianxo, Valga e Vilagarcía de Arousa. Os hórreos son a categoría máis numerosa, con 2.048 rexistros, aos que se suman 602 elementos de arquitectura da auga, 324 elementos relixiosos, 298 referencias arqueolóxicas, 244 construcións de arquitectura civil, 231 obras civiles, 80 edificios de arquitectura relixiosa, 89 espazos naturais, 73 de arquitectura industrial e 68 panorámicas.
En Pontecesures o catálogo recolle 122 elementos, consultables en obaixoulla.gal/elementos?concello=29: desde a Cerámica Celta ou a Casa natal de Carlos Maside en San Xulián de Requeixo até a Ponte de Cesures, o Porto de Cesures, a zona húmida da Tarroeira ou a nómina de hórreos de Porto, Condide e o Couto, entre moitos outros.
Entre as novidades destaca un mapa interactivo mellorado que permite consultar tanto a fotografía aérea actual como as imaxes do voo americano de 1956-1957: a comparación de ambas cartografías ofrece unha perspectiva dos profundos cambios do territorio nos últimos 70 anos. A web aspira ademais a construír un relato colectivo do territorio con metodoloxía participativa: calquera persoa pode enviar comentarios, suxestións, textos ou fotografías a través do formulario de contacto para que o inventario siga a crecer.
O proxecto aposta tamén polo acceso libre ao coñecemento: software e mapas de código aberto, datos consultables e descargables libremente e en formatos estruturados non propietarios, para que poidan ser reutilizados por investigadores, colectivos culturais ou administracións. E todo desenvolvido sen recibir ningún tipo de subvención oficial: o seu mantemento descansa no traballo voluntario e desintereseado de quen cre no valor do territorio no que vive e na necesidade de preservar e difundir a súa memoria.
Ilustración conceptual: a sala de espera dunha oficina do SEPE, baleira, tras a suba do paro de outubro na comarca
O paro creceu en outubro no entorno arousán: o conxunto dos once concellos acumula 4.161 desempregados, 104 máis que en setembro (+2,56%), segundo os datos oficiais publicados hoxe pola Xunta. O Grove encabeza o aumento en cifras absolutas (de 249 a 279 inscritos, trinta máis) e Ribadumia rexistra o maior repunte porcentual (+12,67%), pero Pontecesures é o concello do Ullán con maior incremento.
No Ullán, Pontecesures pasou de 138 a 145 inscritos, sete máis (+5,07%). Valga tamén empeorou as súas cifras, aínda que con menor variación: de 198 a 200 persoas (+1,01%). Catoira foi a excepción: reduciu os seus rexistros de 124 a 119 desempregados, cinco menos (-4,03%), xunto a Meis (161 → 153, -4,97%), os dous únicos municipios que pecharon outubro con menos paro que setembro. Aínda así, O Ullán rematou o mes con 464 parados, fronte aos 460 de setembro.
Na comarca, Vilagarcía —que concentra o 46,53% do total— e Cambados engadiron 22 persoas cada unha (a capital arousana pasa de 1.914 a 1.936 inscritos, +1,15%; Cambados de 474 a 496, +4,64%). Meaño sumou sete desempregados máis (121, +6,14%), Vilanova catro (424, +0,95%) e A Illa catro (119, +3,48%).
Ilustración conceptual: a fachada da Panadería Gerardo en Pontecesures, onde a familia atendeu durante máis dun século
«Panadería Gerardo», a casa do clásico timbal de lamprea, pechou as portas este fin de semana en Pontecesures —como xa vos adiantamos coa nota de despedida do propio negocio— e con ela unha panadaría con máis de 100 anos de historia na vila. O cartel de Gerardo Panadería aínda está colgado na rúa Portarraxoi: alí colocouse nos anos vinte, pero o oficio nesta familia de panadeiros naceu aínda antes, entre Santiago e Lestrove.
Isaura, unha das actuais encargadas xunto co seu irmán Pepe, conta que a súa avoa tiña panadaría en Lestrove e os pais desta en Santiago: «realmente non sabemos cándo naceu a tradición». Aínda adaptándose aos novos tempos, na familia primou sempre o traballo manual: «seguíamos incluindo pouca mecanización, mentres que en outras panadarías xa hai cousas que nós non tiñamos».
A falta de relevo non foi a única razón: Isaura se prexubila por motivos de saúde e o seu irmán tamén necesita descansar («é un traballo moi esixente»), ás que se suman a dificultade para atopar persoal, o tema fiscal e a falta de axudas públicas para coidar os negocios artexáns. «Non hai axudas. En Francia unha panadaría artexana cídase como un tesouro, pero aquí todo o contrario. Prímae o industrial, o pan de supermercado, e isto é unha pena», reclama máis protección para conservar estes oficios.
A decisión non foi fácil: «Custou moito, moito», especialmente para a súa nai. «Foi un disgusto para ela e para nós, porque é un negocio con moito arraigamento na zona. Ademais recibimos cartas de clientes e ata regalos. Éramos o día a día de toda esta xente». O nome do negocio é o do avó de Pepe e Isaura, Gerardo, pero a tradición panadeira forxouse na rama da súa avoa Elvira —«como era o normal naqueles anos, o marido pesaba máis», conta—: foi ela quen levaba a panadaría nas veas e quen trasladou a súa paixón pola cociña aos descendentes.
Co peche deste forno, Cesures e a comarca desprídense tamén do timbal de lamprea, que chegou dende Santiago, onde a familia comezou a comercializalo. Foi tal o éxito que se converteu nun agasallo habitual na zona: «Cando se lle quería facer un agasallo a alguén, o que se acostumaba era regalar un timbal de lamprea; así a xente tamén nos coñecía, porque nos probaban». De feito, pola panadaría pasaron moitas caras coñecidas do mundo da política, que aprovechaban o seu paso por Cesures para coñecer o produto.
A de Gerardo non foi a única despedida do fin de semana: en Caldas pechou outro forno clásico, a panadaría Álvaro, tras medio século de traballo. A historia repítese e pon fin a centos de negocios históricos que quedan no esquecemento: por falta de relevo, de apoio institucional ou de persoal. A tradición desvanece e a comarca perde o seu pasado.
Cartel oficial de Credencial Gastro (O teu Xacobeo — Xunta de Galicia)
Pontecesures converterase este venres nun escaparate dos produtos agroalimentarios galegos con selo de calidade grazas á iniciativa Credencial Gastro, que se desenvolve no marco do programa O teu Xacobeo e conta coa colaboración da Axencia Galega da Calidade Alimentaria (Agacal), coa finalidade de promover a gastronomía galega e dar maior visibilidade aos alimentos amparados con selos oficiais de calidade diferenciada.
A actividade, que propón descubrir algúns dos sabores máis representativos da comunidade a través dunha degustación gratuíta de tapas, comezará ás 12:00 horas do venres 6 de novembro e ofrecerá 400 degustacións de libre acceso, nunha proposta que combina gastronomía, divulgación e entretemento.
O obxectivo é que quen participe non se limite a disfrutar das elaboracións, senón que poña a proba os seus coñecementos gastronómicos e intente recoñecer os ingredientes certificados que se agochan detrás de cada receita. Para elo, poderán elexir entre catro modalidades de tapa: carne, peixe, vexetal ou doce. Cada participante recibirá unha credencial vinculada á súa elección e, despois de probar a elaboración, terá que identificar os tres produtos galegos con selo de calidade que contén, seleccionándoos entre oito opcións.
Os ingredientes pertencen ao conxunto dos 38 sellos de calidade diferenciada que certifica Agacal a través da súa iniciativa «Aquí Sabemos», entre eles produtos amparados por Denominacións de Orixe Protexidas (DOP) e Indicacións Xeográficas Protexidas (IGP), distintivos que acreditan a súa procedencia e unhas características de calidade recoñecidas. Quen consigan superar o reto poderán optar a diferentes recompensas: mostras de produtos, agasallos promocionais e un lote de alimentos da campaña «Aquí Sabemos». No espazo habilitado para a actividade haberá ademais información detallada sobre os produtos certificados, que tamén poderá consultarse en credencialgastro.es.
Tras o seu paso por Pontecesures, Credencial Gastro continuará o seu percorrido esa mesma tarde en Boqueixón, mentres que o sábado estará na celebración de San Martiño en Visantoña, no concello coruñés de Mesía.
Cartel oficial do documental homenaxe a Carmen «A Zapateira» (Foto: Concello de Pontecesures)
Carmen González Iglesias, «A Zapateira», con 96 anos é memoria viva de Pontecesures, e a homenaxe que en xaneiro reclamaban veciños e colectivos faise agora realidade: o sábado 7 de novembro ás 18:00 horas proxectarase no Salón de Plenos do Concello o documental que leva o seu nome, «Carmen A Zapateira. Música e memoria en feminino».
A súa vida estivo ligada á transmisión do baile e da música tradicional galega: formou a centos de nenas e nenos, mulleres e homes que pasaron pola súa agrupación, e preservou, creou e transmitiu as letras, rimas e cantos tradicionais, mantendo vivo un legado que pasou de xeración en xeración.
A proxección pretende render homenaxe a Carmen e, ao mesmo tempo, visibilizar o papel fundamental das nosas maiores como transmisoras do coñecemento, educadoras e depositarias da memoria colectiva. Será tamén un recoñecemento a anos de dedicación e compromiso coa cultura popular e unha oportunidade para reflexionar sobre a igualdade e o valor dos traballos que durante moito tempo permaneceron invisibilizados: «preservar a nosa memoria é, tamén, recoñecer a quen fixo posible que chegase ata nós».
