«Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña»: o alalá da cesureña Manuela Mougán Castelao que se conserva no CSIC

Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional IMF-CSIC (1956) co alalá «Cando queiras vir a verme» ditado por Manuela Mougán Castelao
Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional (IMF-CSIC): o alalá «Cando queiras vir a verme», ditado en 1956 por Manuela Mougán Castelao. Preme na imaxe para vela a tamaño completo.

Comeza unha serie de tres entradas adicadas a un tesouro: a historia da música tradicional galega que se conserva no Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC). Trátase do maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico: un repertorio de máis de 61.000 pezas recopiladas principalmente en España durante o século XX, que constitúen un patrimonio inmaterial de gran valor social, educativo e cultural.

E a primeira peza da serie é de aquí: o alalá «Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña», ditado en 1956 por Manuela Mougán Castelao, veciña de Pontecesures, que nesa altura tiña 65 anos.

A imaxe desta entrada é a folla orixinal dos cadernos de ditados, onde o alalá aparece como peza número 5, anotado en Larghetto. A nota a man do recolledor garda un detalle precioso: Manuela dita «o que oíu ao seu avó» — unha canción que xa viña de moi lonxe cando pousou no papel.

Como cada peza do fondo, o alalá está catalogado con toda a información técnica, entre ela o seu contorno melódico: =0=0=0+4+1+2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.

Na mesma folla consérvanse outros dous alalás recollidos a xente doutras vilas, cada ficha co nome, a idade e o oficio de quen cantaba e de quen escoitara os cantos: unha cadea de memorias que converte estes cadernos nun arquivo vivo da música popular.

Nos próximos días publicaremos as outras dúas entradas da serie, con máis pezas deste fondo.

Fuente: Fondo de Música Tradicional – IMF-CSIC

A ecoloxía entre mareas do Ulla en Pontecesures, explicada en La Vanguardia

Ilustración: a vida entre mareas do Ulla en Pontecesures, cangrexos e aves no lodazal

Parece trabalinguas —«ecoloxía trófica da comunidade bentónica intermareal»— pero é o título que un fotógrafo puxo ás súas imaxes na sección Las Fotos de los Lectores de La Vanguardia, e o escenario elixido non pode ser máis nuestro: a confluencia do río Sar co Ulla, a pouca distancia da desembocadura na ría de Arousa, á altura de Pontecesures.

Que significa tanto tecnicismo? Ecología é a parte da bioloxía que estuda como se relacionan os seres vivos entre si e co seu medio. Trófica vén do grego trophḗ (alimentación) e fala das cadeas alimentarias: alguas → pequenos invertebrados → peixes → garzas ou corvos. Cando entran moitas especies nesa relación, xa non hai cadea senón rede trófica. A comunidade bentónica é o conxunto de organismos que viven sobre o fondo dun medio acuático ou dentro del, e intermareal refírese á vida que transcorre entre a pleamar e a baixamar.

Por que aquí as mareas son tan importantes? Na costa atlántica galega o nivel do mar sobe e baixa entre tres e catro metros en cada ciclo, e ese efecto súbese río arriba: o Ulla é navegable desde o Atlántico, atravesando a ría de Arousa, ata o propio Pontecesures. Cando a baixamar deixa ao descuberto o fondo, o lodo convértese nun auténtico festín alimentario: poliquetos e outros vermes, pequenos crustáceos, moluscos, cangrexos, larvas de insectos, algas e materia orgánica en descomposición. Unos viven sobre o sedimento e outros enterrados nel, e repártense os papeis: filtradores, ramoneadores, detritívoros e depredadores.

As aves, cume da rede. Coa marea baixa moitos filtradores deteñen a súa actividade, pero activanse os depredadores móbiles: as aves costeiras. Actúan como depredadores tope desta rede intermareal e controlan de arriba abaixo a comunidade do fondo, precisamente cando a retirada da auga expón os lodazais e deixa os invertebrados sen protección. Coa marea alta, o fluxo trófico marinho retómase.

O autor fixo as primeiras imaxes desde un espigón rocoso xusto onde o Sar, máis estreito, entrega as súas augas a un Ulla de entre 180 e 200 metros de ancho. En resumo: unha rede de alimentación dinámica e complexa que se estrutura ao ritmo das mareas, e que se pode observar case desde casa.

Fuente: La Vanguardia – Las Fotos de los Lectores

O Día da Bicicleta chega o sábado 5 a Pontecesures: mañá remata o prazo de inscrición

Cartel do Día da Bicicleta 2026 de Pontecesures

Atención ao prazo: mañá xoves 3 de setembro remata a inscrición para o Día da Bicicleta 2026 de Pontecesures, que se celebrará o sábado 5 de setembro. Para apuntarse, hai que chamar ao 986 55 71 25.

A cita é na Prazuela, con concentración a partir das 16:00. A organizadores animan a sacar a bici e gozar dunha tarde en familia ou con amigos (se o tempo acompaña). Este é o programa:

  • 17:00 — Percurso reducido (uns 700 m): ideal para os máis pequenos; sairá da Prazuela, pasará pola Estación de FF.CC. e o Club Náutico e regresará á Prazuela
  • 17:15 (aprox.) — Percurso principal (uns 8 km): dende a Prazula pola Avenida dos Namorados, A Charca, Chanteclair, Regadío, Paxareira, Praza de Pontevedra, Infesta, Colexio, O Castro, A Barosa e Club Náutico, con regreso á Prazuela

🎁 Ao remate das pedaladas haberá sorteo dunha bicicleta e outros agasallos entre todas as persoas participantes.

Colaboran na xornada o Club Ciclista Padronés, A de Mario Bike, Arousa Bikes, Oliveira Bikes e Casa Grobas.

Fonte: Concello de Pontecesures

Hoy tod@s con Ceuta.

Cartel do Día de Ceuta: concentración en todos los ayuntamientos de España, 2 de setembro ás 20:00

Hoxe 2 de setembro celébrase o Día de Ceuta, con concentracións convocadas en todos os concellos de España ás 20:00 horas en apoio á cidade autónoma e á súa condición española.

A cita é unha mostra de apoio e agarimo de toda España cara a Ceuta, nun día sinalado no seu calendario institucional.

Morreu “Fina a Grobeira”

Flor branca de condolencia

Aos 98 anos de idade finou o pasado luns a veciña de Infesta Josefina Eiras Laseiras viúva de Manuel Angueira Pérez “O Mecha”, O funeral tivo lugar onte martes na Igrexa de Pontecesures. O corpo foi incinerado na intimidade familiar.

Descanse en paz.

«O noso Camiño» chega a Pontecesures: unha escultura colectiva coas impresións de peregrinos e veciños

Logo do proxecto O noso Camiño

O proxecto artístico e participativo «O noso Camiño», impulsado polo fotógrafo Adolfo Enríquez de cara ao Xacobeo 2027, chegará este mércores 2 de setembro a Pontecesures.

A instalación propón recoller as impresións de peregrinos e veciños sobre a súa experiencia no Camiño de Santiago: en cada parada colócanse fichas de gran formato con preguntas diferentes, que os participantes van encajando entre si ata formar unha escultura colectiva e orgánica, distinta en cada municipio.

En Pontecesures poderá visitarse no Miradoiro do Pino Manso desde as 09.00 horas deste mércores.

Tras pasar pola vila, a fase inicial do proxecto seguirá estes pasos:

  • Xoves 3: O Pino, en Santa Irene, xunto ao albergue de peregrinos, desde as 09.00 horas
  • Venres 4: Fisterra, na Praza da Constitución, desde as 10.30 horas
  • Domingo 6: Feira de Lestedo (Boqueixón), aproveitando o día de mercado

Tamén podes participar a distancia: na web oficial onosocamino.com podes deixar o teu email para recibir gratuítamente o libro electrónico que creará o fotógrafo Adolfo Enríquez con imaxes do Camiño, inspirado nas respostas recollidas nesta escultura colectiva.

A acción arrincou a pasada semana en Mesía e percorre municipios dos Camiños de Santiago en Galicia para recoller a pegada humana do territorio antes do ano santo.

Fonte: El Correo Gallego