Jubilación de Luis Sabariz Rolán, el tesorero de Sanxenxo que dejó su luna de miel por una moción de censura cuando era secretario en Rois

Luis Sabariz Roldán, tesorero jubilado del Concello de Sanxenxo

Luis Sabariz Rolán, tesorero jubilado del Concello de Sanxenxo.

Este funcionario público trabajó como funcionario en cuatro Concellos y fue concejal en Pontecesures

Luis Sabariz Rolán (Vilagarcía de Arousa, 1956) acudió por última vez al Concello de Sanxenxo este viernes en el día de su jubilación poniendo fin a una dilatada trayectoria profesional que le llevó a desempeñar los cargos de secretario y tesorero municipal en Molinaseca (León), Rois, Meaño y Sanxenxo. También tiene experiencia como político, porque fue concejal en Pontecesures, donde vive, desde 1999 al 2015, tanto en el gobierno como en la oposición del municipio arousano.

Su etapa en Rois fue la primera en un Ayuntamiento gallego y fue el período de la que quizás sean sus anécdotas personales y profesionales más curiosas. «Yo cuando me casé en Rois había una junta de gobierno el viernes por la mañana. Fui, después comí y me fui a la ceremonia». Aún hubo más: «Yo estaba de luna de miel y tuve que abandonarla por una moción de censura en Rois. Estaba en el País Vasco francés y ya estaba medio preparado porque había un recurso en marcha», relata.

Recuerda que su mujer «ya iba mentalizada» porque sabían que podía haber un auto judicial en cualquier momento por un recurso que podía forzar la convocatoria de la moción de censura, como así pasó. «De aquella, en Rois, era secretario y tenía que estar en el pleno de la discusión y debate de la moción de censura».

Rois es un concello pequeño, rural y del interior. Meaño, su segundo destino en Galicia, lo trajo de vuelta a O Salnés, e hizo de secretario y de intervención. Luego surgió la posibilidad de Sanxenxo y allí se fue, consciente de que se mudaba a un puesto de trabajo mucho más complejo que los que había tenido.

A la capital turística de las Rías Baixas llegó en julio de 1992 como tesorero y sirvió 34 años consecutivos sin tomarse si quiera una baja. Trabajó bajo los mandatos de alcaldes de diferentes colores y temperamentos: José Antonio Nieto, José Luis Rodríguez, Catalina González, Gonzalo Pita y Telmo Martín.

Impacto de la crisis del ladrillo

Su llegada a la capital turística fue con un nombramiento provisional. Concursó y ganó la plaza definitiva, de la que ya no se movió nunca. «El tesorero municipal tiene las funciones de pagos, de planes de pagos a los proveedores, hacía más cosas, actas de arqueo, control de bancos, temas de Seguridad Social, Hacienda, cosas de ese tipo», explica.

En el 2002 le tocó el cambio de moneda de la peseta al euro, que define como «una transformación importante». Sin embargo, no considera ese momento tan complejo como el de los años de la crisis del ladrillo.

«Nosotros lo pasamos realmente mal, con planes de ajustes, con problemas de pago a los proveedores, se ampliaron mucho los plazos, hubo que pedir un plan de saneamiento de los Ayuntamientos para cubrir deudas. Ahí se pasó mal», precisó.

En aquellos años, «Hay que tener en cuenta que bajó mucho la construcción, el impuesto de construcciones bajó casi a cero porque no había obras. Bajaron las transmisiones para los tributos, hubo un momento de crisis importante», explica. Afortunadamente ese período quedó atrás y Sabariz ve con optimismo al presente. «Ahora se cumple bien, estamos en un período medio de pago muy óptimo. Se va pagando puntualmente a todo el mundo», sostiene.

Con tantas responsabilidades, admite que le gusta su trabajo y que hasta en vacaciones «siempre tenía el Ayuntamiento en la cabeza». Asimismo, mostró su reconocimiento a los vecinos, como pieza fundamental del sistema de la tesorería municipal.

A la hora de valorar el comportamiento de los contribuyentes, Sabariz resalta el alto grado de cumplimiento por parte de los vecinos con sus obligaciones fiscales. «Tenemos un porcentaje de cobro muy importante en Sanxenxo. Hay que pensar que para los principales tenemos la gestión de la ORAL, de la Diputación de Pontevedra, pero en voluntaria tenemos un porcentaje muy alto, casi del 90 %. El cumplimiento es bueno y cada vez es mejor», recalca. Una de las claves es que es han modernizado muchísimo los padrones de contribuyentes.

Luis Sabariz también incide en el debate que desde hace años plantean los Concellos sobre la necesidad de una nueva financiación local. «Lleva años pendiente de hacerse y no sé si se hará, pero tendrán que sentarse y ajustar las competencias y servicios que tienen los Ayuntamientos con la financiación que pretenden. Está la financiación autonómica ahora en boga y la municipal yo creo que también debería abrirse paso. Siempre es difícil conseguir consensos, pero a ver qué pasa».

La Vozde Galicia

Sanxenxo homenajea a su tesorero, que se jubila tras trabajar con cinco alcaldes.

Luis Sabariz Rolán, de70 años, coincidió con José Antonio Nieto, José Luis Rodríguez, Catalina González, Gonzalo Pita y Telmo Martín

El alcalde, Telmo Martín, con Luis Sabariz Fontán.
El alcalde, Telmo Martín, con Luis Sabariz Rolán

El tesorero municipal se jubila tras 34 años de servicio en Sanxenxo. Tras dos prórrogas, Luis Sabariz Roldán, con 70 años, concluye en el municipio una dilatada trayectoria laboral que le ha permitido coexistir con cinco alcaldes en distintas épocas y partidos: José Antonio Nieto, José Luis Rodríguez, Catalina González, Gonzalo Pita y Telmo Martín.

Además del área de Tesorería, Sabariz colaboró en otras áreas como inspección de expedientes y formó parte de numerosos tribunales de selección. “Siempre me gustó tratar bien al vecino y ayudar en lo que pude para que la administración avanzase”, asegura. Recuerda que “cuando llegué apenas cabíamos en el edificio” y que “hubo momentos complicados cuando fue la crisis en 2009 porque no entraba dinero”.

Siempre con un trato afable y colaborador, Sabariz presume de “haberse llevado siempre bien con los miembros de las distintas corporaciones” y de “no tener prisa si el trabajo requería echarle más horas de las previstas”. Nunca se planteó solicitar un traslado a otro ayuntamiento, pese a la distancia de casi 50 kilómetros que lo separa de su casa en Pontecesures. “No he cogido nunca una baja y, cuando he tenido algún achaque de salud, siempre me ha permitido volver pronto. Siempre tuve vocación de servicio público”, apunta.

El alcalde, Telmo Martín, le recibió en su despacho el Día de Santa Rosalía coincidiendo con su último día de trabajo y de su 70 cumpleaños. “Luis sempre foi un traballador comprometido, disposto a colaborar e implicarse ao máximo nos seus cometidos e bo compañeiro. En definitiva e, por enriba de todo, unha moi boa persoa”.

Faro de Vigo

Coincidió con cinco alcaldes en 34 años de servicio: el tesorero del Concello de Sanxenxo, Luis Sabariz, se jubila.

El funcionario, de 70 años, puso fin a su trayectoria tras convivir con cinco alcaldes y dos prórrogas

Luis Sabariz Roldán, ex tesorero municipal de Sanxenxo. DS
Luis Sabariz Rolán.

Luis Sabariz Roldán pone fin a 34 años de trayectoria en el Concello de Sanxenxo. El tesorero municipal, de 70 años, se jubila después de dos prórrogas y tras haber coincidido durante estas más de tres décadas con cinco alcaldes: José Antonio Nieto, José Luis Rodríguez, Catalina González, Gonzalo Pita y Telmo Martín.

Además de su trabajo al frente de Tesorería, Sabariz colaboró en la inspección de expedientes y formó parte de numerosos tribunales de selección. “Siempre me gustó tratar bien al vecino y ayudar en lo que pude para que la administración avanzase”, explica. Entre sus recuerdos también está la evolución del Concello desde su llegada: “Cuando llegué apenas cabíamos en el edificio”.

Durante su trayectoria asegura haber mantenido una buena relación con las distintas corporaciones y destaca su disposición a prolongar la jornada cuando era necesario. Tampoco llegó a plantearse solicitar un traslado, pese a vivir en Pontecesures, a casi 50 kilómetros de Sanxenxo. “Siempre tuve vocación de servicio público”, señala.

El alcalde, Telmo Martín, recibió a Sabariz en su despacho coincidiendo con su último día de trabajo y su 70 cumpleaños. “Luis sempre foi un traballador comprometido, disposto a colaborar e implicarse ao máximo nos seus cometidos e bo compañeiro. En definitiva e, por enriba de todo, unha moi boa persoa”, destacó el regidor.

Diario de Pontevedra

«Ei ven o maio»: a canción de maio da veciña María Lourdes Camiña Ordóñez que pecha a serie do FMT

Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional IMF-CSIC coa canción de maio «Ei ven o maio» ditada por María Lourdes Camiña Ordóñez (Pontecesures)
Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional (IMF-CSIC): «Ei ven o maio» (2ª versión), ditada en 1959 por María Lourdes Camiña Ordóñez. Preme na imaxe para vela a tamaño completo.

Remata a serie adicada ao Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC), o maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico, con máis de 61.000 pezas. E faino coa peza máis estacional das tres: a canción de maio «Ei ven o maio» (2ª versión), ditada en 1959 por María Lourdes Camiña Ordóñez, veciña de Pontecesures, que nesa altura tiña 40 anos.

Os maios son as cancións coas que se recibía o mes: coplas de primavera que soían percorrer casas e lugares anunciando a floración e as festas que veñen. No pliego do caderno esta versión comparte páxina con outras dúas recollidas a persoas doutras localidades galegas, sinatura de que a melodía corría por moitos lugares con pequenas diferenzas.

A nota a man do caderno repite o patrón das entregas anteriores: «Dictada por la campesina Mª Lourdes Camiña Ordóñez, 40 años, Pontecesures (Pontevedra), quien dice que la oyó a su abuela». De novo a avoa como ponte da memoria: nas tres pezas da serie, os avós e avoas aparecen como os verdadeiros gardiáns destas melodías que hoxe están catalogadas a un clic.

Como as súas compañeiras, a peza conta con ficha técnica completa no fondo, co seu contorno melódico: -2-1+1-3+2+1-1-2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.

Con esta quedan pechadas as tres entregas: o alalá «Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña» e a canción infantil «El señor don Gato», de Manuela Mougán Castelao, e este «Ei ven o maio» de María Lourdes Camiña Ordóñez — tres mostras do que se cantaba aquí e que se conserva viva no arquivo do CSIC. Se queres escoitar ou explorar o fondo completo, está dispoñible na web do FMT.

Fuente: Fondo de Música Tradicional – IMF-CSIC

«El señor don Gato»: a canción infantil da cesureña Manuela Mougán Castelao que tamén se conserva no FMT

Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional IMF-CSIC (1956) con «El señor don Gato» ditado por Manuela Mougán Castelao
Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional (IMF-CSIC): «El señor don Gato» (1ª versión), ditado en 1956 por Manuela Mougán Castelao. Preme na imaxe para vela a tamaño completo.

Segunda entrada da serie adicada ao Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC), o maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico, con máis de 61.000 pezas recopiladas principalmente en España durante o século XX. E volvemos á mesma autora e ao mesmo ano: Manuela Mougán Castelao, veciña de Pontecesures, que en 1956, cando tiña 65 anos, ditou outra das súas pezas: a canción infantil «El señor don Gato» (1ª versión).

Nesta ocasión a peza catalogouse como corro e anotouse en Moderato, coa letrinha que tantas veces se cantou: «está el señor don Gato…, por su ventana sentado» — unha das cancións infantís máis populares da tradición hispánica, con infinitas variantes de pobo en pobo.

A nota a man dos cadernos recolle de novo a cadea de memoria: «Dictada por Manuela Mougán Castelao, 65 años, campesina de Pontecesures, quien la oyó de su abuela». Se no alalá da entrega anterior o canto viña de seu avó, esta vez foi a súa avoa quen llo transmitiu — dous fíos familiares que levan estas melodías moito máis atrás de 1956.

No mesmo pliego consérvanse outras pezas de corro recollidas a nenos e nenas doutras vilas galegas, con nome, idade e oficio de quen as cantaba e de quen as escoitara: exactamente o tipo de anotacións que converten estes cadernos nun arquivo vivo da música popular.

Como toda peza do fondo, conta con ficha técnica completa, co seu contorno melódico: +5=0+3+4-2-2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.

Fuente: Fondo de Música Tradicional – IMF-CSIC

«Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña»: o alalá da cesureña Manuela Mougán Castelao que se conserva no CSIC

Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional IMF-CSIC (1956) co alalá «Cando queiras vir a verme» ditado por Manuela Mougán Castelao
Caderno de ditados do Fondo de Música Tradicional (IMF-CSIC): o alalá «Cando queiras vir a verme», ditado en 1956 por Manuela Mougán Castelao. Preme na imaxe para vela a tamaño completo.

Comeza unha serie de tres entradas adicadas a un tesouro: a historia da música tradicional galega que se conserva no Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC). Trátase do maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico: un repertorio de máis de 61.000 pezas recopiladas principalmente en España durante o século XX, que constitúen un patrimonio inmaterial de gran valor social, educativo e cultural.

E a primeira peza da serie é de aquí: o alalá «Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña», ditado en 1956 por Manuela Mougán Castelao, veciña de Pontecesures, que nesa altura tiña 65 anos.

A imaxe desta entrada é a folla orixinal dos cadernos de ditados, onde o alalá aparece como peza número 5, anotado en Larghetto. A nota a man do recolledor garda un detalle precioso: Manuela dita «o que oíu ao seu avó» — unha canción que xa viña de moi lonxe cando pousou no papel.

Como cada peza do fondo, o alalá está catalogado con toda a información técnica, entre ela o seu contorno melódico: =0=0=0+4+1+2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.

Na mesma folla consérvanse outros dous alalás recollidos a xente doutras vilas, cada ficha co nome, a idade e o oficio de quen cantaba e de quen escoitara os cantos: unha cadea de memorias que converte estes cadernos nun arquivo vivo da música popular.

Nos próximos días publicaremos as outras dúas entradas da serie, con máis pezas deste fondo.

Fuente: Fondo de Música Tradicional – IMF-CSIC

A ecoloxía entre mareas do Ulla en Pontecesures, explicada en La Vanguardia

Ilustración: a vida entre mareas do Ulla en Pontecesures, cangrexos e aves no lodazal

Parece trabalinguas —«ecoloxía trófica da comunidade bentónica intermareal»— pero é o título que un fotógrafo puxo ás súas imaxes na sección Las Fotos de los Lectores de La Vanguardia, e o escenario elixido non pode ser máis nuestro: a confluencia do río Sar co Ulla, a pouca distancia da desembocadura na ría de Arousa, á altura de Pontecesures.

Que significa tanto tecnicismo? Ecología é a parte da bioloxía que estuda como se relacionan os seres vivos entre si e co seu medio. Trófica vén do grego trophḗ (alimentación) e fala das cadeas alimentarias: alguas → pequenos invertebrados → peixes → garzas ou corvos. Cando entran moitas especies nesa relación, xa non hai cadea senón rede trófica. A comunidade bentónica é o conxunto de organismos que viven sobre o fondo dun medio acuático ou dentro del, e intermareal refírese á vida que transcorre entre a pleamar e a baixamar.

Por que aquí as mareas son tan importantes? Na costa atlántica galega o nivel do mar sobe e baixa entre tres e catro metros en cada ciclo, e ese efecto súbese río arriba: o Ulla é navegable desde o Atlántico, atravesando a ría de Arousa, ata o propio Pontecesures. Cando a baixamar deixa ao descuberto o fondo, o lodo convértese nun auténtico festín alimentario: poliquetos e outros vermes, pequenos crustáceos, moluscos, cangrexos, larvas de insectos, algas e materia orgánica en descomposición. Unos viven sobre o sedimento e outros enterrados nel, e repártense os papeis: filtradores, ramoneadores, detritívoros e depredadores.

As aves, cume da rede. Coa marea baixa moitos filtradores deteñen a súa actividade, pero activanse os depredadores móbiles: as aves costeiras. Actúan como depredadores tope desta rede intermareal e controlan de arriba abaixo a comunidade do fondo, precisamente cando a retirada da auga expón os lodazais e deixa os invertebrados sen protección. Coa marea alta, o fluxo trófico marinho retómase.

O autor fixo as primeiras imaxes desde un espigón rocoso xusto onde o Sar, máis estreito, entrega as súas augas a un Ulla de entre 180 e 200 metros de ancho. En resumo: unha rede de alimentación dinámica e complexa que se estrutura ao ritmo das mareas, e que se pode observar case desde casa.

Fuente: La Vanguardia – Las Fotos de los Lectores