Novas anteriores · páxina 3
Amedianoche del viernes se produjo un accidente de tráfico en la carretera PO-214, que une Baloira con Pontecesures. El suceso ocurrió en el kilómetro 13 del vial, al salirse de la calzada un vehículo y saldarse con ocupantes heridos. Acudieron voluntarios de la asociación Paramá de San Andrés de Vea y Tráfico de Lalín.
La Voz de Galicia
Remata a serie adicada ao Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC), o maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico, con máis de 61.000 pezas. E faino coa peza máis estacional das tres: a canción de maio «Ei ven o maio» (2ª versión), ditada en 1959 por María Lourdes Camiña Ordóñez, veciña de Pontecesures, que nesa altura tiña 40 anos.
Os maios son as cancións coas que se recibía o mes: coplas de primavera que soían percorrer casas e lugares anunciando a floración e as festas que veñen. No pliego do caderno esta versión comparte páxina con outras dúas recollidas a persoas doutras localidades galegas, sinatura de que a melodía corría por moitos lugares con pequenas diferenzas.
A nota a man do caderno repite o patrón das entregas anteriores: «Dictada por la campesina Mª Lourdes Camiña Ordóñez, 40 años, Pontecesures (Pontevedra), quien dice que la oyó a su abuela». De novo a avoa como ponte da memoria: nas tres pezas da serie, os avós e avoas aparecen como os verdadeiros gardiáns destas melodías que hoxe están catalogadas a un clic.
Como as súas compañeiras, a peza conta con ficha técnica completa no fondo, co seu contorno melódico: -2-1+1-3+2+1-1-2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.
Con esta quedan pechadas as tres entregas: o alalá «Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña» e a canción infantil «El señor don Gato», de Manuela Mougán Castelao, e este «Ei ven o maio» de María Lourdes Camiña Ordóñez — tres mostras do que se cantaba aquí e que se conserva viva no arquivo do CSIC. Se queres escoitar ou explorar o fondo completo, está dispoñible na web do FMT.
Segunda entrada da serie adicada ao Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC), o maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico, con máis de 61.000 pezas recopiladas principalmente en España durante o século XX. E volvemos á mesma autora e ao mesmo ano: Manuela Mougán Castelao, veciña de Pontecesures, que en 1956, cando tiña 65 anos, ditou outra das súas pezas: a canción infantil «El señor don Gato» (1ª versión).
Nesta ocasión a peza catalogouse como corro e anotouse en Moderato, coa letrinha que tantas veces se cantou: «está el señor don Gato…, por su ventana sentado» — unha das cancións infantís máis populares da tradición hispánica, con infinitas variantes de pobo en pobo.
A nota a man dos cadernos recolle de novo a cadea de memoria: «Dictada por Manuela Mougán Castelao, 65 años, campesina de Pontecesures, quien la oyó de su abuela». Se no alalá da entrega anterior o canto viña de seu avó, esta vez foi a súa avoa quen llo transmitiu — dous fíos familiares que levan estas melodías moito máis atrás de 1956.
No mesmo pliego consérvanse outras pezas de corro recollidas a nenos e nenas doutras vilas galegas, con nome, idade e oficio de quen as cantaba e de quen as escoitara: exactamente o tipo de anotacións que converten estes cadernos nun arquivo vivo da música popular.
Como toda peza do fondo, conta con ficha técnica completa, co seu contorno melódico: +5=0+3+4-2-2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.
Comeza unha serie de tres entradas adicadas a un tesouro: a historia da música tradicional galega que se conserva no Fondo de Música Tradicional (FMT) do Instituto Milá i Fontanals (IMF-CSIC). Trátase do maior arquivo en liña con base de datos de música de tradición oral do mundo hispánico: un repertorio de máis de 61.000 pezas recopiladas principalmente en España durante o século XX, que constitúen un patrimonio inmaterial de gran valor social, educativo e cultural.
E a primeira peza da serie é de aquí: o alalá «Cando queiras vir a verme, vente pola ventaniña», ditado en 1956 por Manuela Mougán Castelao, veciña de Pontecesures, que nesa altura tiña 65 anos.
A imaxe desta entrada é a folla orixinal dos cadernos de ditados, onde o alalá aparece como peza número 5, anotado en Larghetto. A nota a man do recolledor garda un detalle precioso: Manuela dita «o que oíu ao seu avó» — unha canción que xa viña de moi lonxe cando pousou no papel.
Como cada peza do fondo, o alalá está catalogado con toda a información técnica, entre ela o seu contorno melódico: =0=0=0+4+1+2, a sinatura que resume o debuxo da melodía, nota a nota.
Na mesma folla consérvanse outros dous alalás recollidos a xente doutras vilas, cada ficha co nome, a idade e o oficio de quen cantaba e de quen escoitara os cantos: unha cadea de memorias que converte estes cadernos nun arquivo vivo da música popular.
Nos próximos días publicaremos as outras dúas entradas da serie, con máis pezas deste fondo.
Parece trabalinguas —«ecoloxía trófica da comunidade bentónica intermareal»— pero é o título que un fotógrafo puxo ás súas imaxes na sección Las Fotos de los Lectores de La Vanguardia, e o escenario elixido non pode ser máis nuestro: a confluencia do río Sar co Ulla, a pouca distancia da desembocadura na ría de Arousa, á altura de Pontecesures.
Que significa tanto tecnicismo? Ecología é a parte da bioloxía que estuda como se relacionan os seres vivos entre si e co seu medio. Trófica vén do grego trophḗ (alimentación) e fala das cadeas alimentarias: alguas → pequenos invertebrados → peixes → garzas ou corvos. Cando entran moitas especies nesa relación, xa non hai cadea senón rede trófica. A comunidade bentónica é o conxunto de organismos que viven sobre o fondo dun medio acuático ou dentro del, e intermareal refírese á vida que transcorre entre a pleamar e a baixamar.
Por que aquí as mareas son tan importantes? Na costa atlántica galega o nivel do mar sobe e baixa entre tres e catro metros en cada ciclo, e ese efecto súbese río arriba: o Ulla é navegable desde o Atlántico, atravesando a ría de Arousa, ata o propio Pontecesures. Cando a baixamar deixa ao descuberto o fondo, o lodo convértese nun auténtico festín alimentario: poliquetos e outros vermes, pequenos crustáceos, moluscos, cangrexos, larvas de insectos, algas e materia orgánica en descomposición. Unos viven sobre o sedimento e outros enterrados nel, e repártense os papeis: filtradores, ramoneadores, detritívoros e depredadores.
As aves, cume da rede. Coa marea baixa moitos filtradores deteñen a súa actividade, pero activanse os depredadores móbiles: as aves costeiras. Actúan como depredadores tope desta rede intermareal e controlan de arriba abaixo a comunidade do fondo, precisamente cando a retirada da auga expón os lodazais e deixa os invertebrados sen protección. Coa marea alta, o fluxo trófico marinho retómase.
O autor fixo as primeiras imaxes desde un espigón rocoso xusto onde o Sar, máis estreito, entrega as súas augas a un Ulla de entre 180 e 200 metros de ancho. En resumo: unha rede de alimentación dinámica e complexa que se estrutura ao ritmo das mareas, e que se pode observar case desde casa.
Atención ao prazo: mañá xoves 3 de setembro remata a inscrición para o Día da Bicicleta 2026 de Pontecesures, que se celebrará o sábado 5 de setembro. Para apuntarse, hai que chamar ao 986 55 71 25.
A cita é na Prazuela, con concentración a partir das 16:00. A organizadores animan a sacar a bici e gozar dunha tarde en familia ou con amigos (se o tempo acompaña). Este é o programa:
🎁 Ao remate das pedaladas haberá sorteo dunha bicicleta e outros agasallos entre todas as persoas participantes.
Colaboran na xornada o Club Ciclista Padronés, A de Mario Bike, Arousa Bikes, Oliveira Bikes e Casa Grobas.
Fonte: Concello de Pontecesures
Hoxe 2 de setembro celébrase o Día de Ceuta, con concentracións convocadas en todos os concellos de España ás 20:00 horas en apoio á cidade autónoma e á súa condición española.
A cita é unha mostra de apoio e agarimo de toda España cara a Ceuta, nun día sinalado no seu calendario institucional.
Aos 98 anos de idade finou o pasado luns a veciña de Infesta Josefina Eiras Laseiras viúva de Manuel Angueira Pérez “O Mecha”, O funeral tivo lugar onte martes na Igrexa de Pontecesures. O corpo foi incinerado na intimidade familiar.
Descanse en paz.